Kleine Houtstraat 45 (023) 531 45 68
Stollingsgesteenten

ontstaan door het stollen van een magma in de diepte of lava's aan het oppervlak. In het eerste geval spreken we van dieptegesteenten en in het tweede geval van uitvloeiingsgeteenten. Bekende voorbeelden zijn graniet en basalt. 

Doordat magma's zich gemakkelijk mengen ontstaan er allerlei stollingsgesteenten met een afwijkende samenstelling en structuur. Juist hier zijn verzamelaars dol op.

 

Dieptegesteenten

 

Een zeldzame granietsoort genoemd naar de vindplaats: de westoever van het Eikeren Meer in Noorwegen. Het meest voorkomende mineraal in dit gesteente is aegirien - ook al weinig voorkomend.


 

Handstuk Ekeriet uit Noorwegen met gepolijst oppervlak   Prijs: €  19,50

 

 

 

De oudste gesteenten van de wereld miljoenen jaren geleden in de tang genomen en gemetamorfoseerd hebben dezelfde samenstelling als deze tonaliet. Het gesteente is genoemd naar de Passo del Tonale in de Italiaanse Alpen. Daar komt het op uitgebreide schaal voor, maar daar is het gesteente natuurlijk veel jonger.

 

 

 

Handstuk Tonaliet van de Passo del Tonale in Italië   Prijs  €  12,50

 

 

 

Een gesteente dat afkomstig is uit het grensgebied van korst en mantel van de aarde. Het komt dus van grote diepte en is daarom al zeldzaam. We vinden het voornamelijk in gebieden waar de oceanische korst door continenten-verschuiving op het vaste land geschoven is, zoals op Cyprus.


 

Handstuk Pyroxeniet uit het Troödos Gebergte op Cyprus.  Prijs  €  19,50

 

 

 

Wanneer een granietlichaam langzaam stolt, zal er in de laatste fase water aanwezig zijn. Dat leidt tot grotere kristallen en het voorkomen van zeldzame elementen - in dit geval lithium. Eeuwen-lang is het gesteente voor de grote kwarts- en veldspaatkristallen geëxploi-teerd, maar nu wordt het gebruikt om lithium te winnen voor batterijen.

 

Handstuk Li-pegmatiet uit Varuträskin het noorden van Zweden   Prijs   €  19,50

 

 

 

Uitvloeiingsgesteenten

 

 

Een weinig voorkomend vulkanisch gesteente, dat we toch in heel veel oude gebouwen in ons land kunnen zien. Trachiet van de Drachenfels in Duitsland heet het gesteente. In de matrix vallen grote kristallen van sanidien op - een veldspaat. Als ze niet meer te zien zijn, kunnen we de afdrukken ervan nog waarnemen.


Trachiet van de Drachenfels langs de Rijn bij Bonn in Duitsland.  Prijs  €  19,50

 

 

Een vulkanisch gesteente dat van grote diepte komt - uit de aardmantel. Het is beroemd geworden omdat het diamanten kan bevatten. Meestal heel kleine exemplaren. maar soms ook grotere.

 

 

 

Kimberliet uit de mijn van Kimberley in Zuid-Afrika   €  Prijs  €  25,=

 

 

 

Een totaal onbekend gesteente bij ons. Het is afkomstig uit een heel bijzondere vulkanische diapier van grote ouderdom. Door de erosie was hij in het landschap als een heuvel in de vlakte te zien. Al jarenlang worden er echter allerlei mineralen en hun elementen uit gewonnen, dus nu is het een ronde kuil van grote diepte waarin je reusachtige vrachtwagens ziet rijden.


Foskoriet (genoemd naar het mijnbedrijf) uit Zuid-Afrika  Prijs  €  19,50

 

 


Toch moet hij hier maar genoemd worden. Lange tijd werd er geruzied over de namen van stollingsgesteenten. Neem nou foskoriet, dat is toch geen wetenschappelijke gesteentenaam? En diverse landen hebben voor dezelfde gesteenten andere namen, meestal genoemd naar hun voorkomens. Er werd een commissie ingesteld die maar eens even orde op zaklen moest stellen. Stollngsgesteenten worden gekenmerkt door hun mineraalinhoud - in procenten . Een paar procent minder? Dan is het een ander gesteente. Een commissie o.l.v. Prof. Dr. R.W. Le Maitre heeft een boek samengesteld met daarin alle stollingsgesteenten en hun afwijkende namen. Daarom zeggen we nu: dat kan wel zo zijn, maar wat zegt "Le Maitre" ervan?

 

De "Le Maitre" is al een wat ouder boek en binnenkort is het bij de uitgever uitverkocht. Maar wat er in staat is nog steeds geldig. Sterker nog: in veel artikelen over stollingsgesteenten staat dit boek bovenaan in de literatuurvermelding...

 

 

Igneous Rocks- A Classification and a Glossary of Terms - R.W. Le Maitre et al.  256 blz, pb, 2012  Prijs  €  34,95

 

 

 

 

 

 

 

Natuurlijk hebben wij meer stenen in onze winkel en ook het aanbod blijft wisselend. Nu liggen er nog stukken anorthosiet, adamelliet, duniet, trondhjemiet, larvikiet, blauwe graniet, unakiet.